Pjesëmarrja digjitale shpesh reduktohet në akses dhe aftësi teknike. Megjithatë, pyetja reale demokratike është tjetër: kush i përcakton rregullat e hapësirës digjitale dhe a janë të rinjtë pjesë kuptimplote e kësaj bisede?
Gjatë dy viteve të fundit, organizata SCiDEV udhëhoqi një konsorcium ndërkombëtar në kuadër të programit Erasmus+ Youth Capacity Building, përmes projektit “Youth Participation in Digital Democracy: From Digital Skills to Digital Rights of Youth with Fewer Opportunities” (EYDR). Së bashku me partnerë nga Shqipëria, Mali i Zi, Serbia dhe Spanja, projekti synoi të zhvendosë angazhimin rinor nga thjesht aftësitë digjitale drejt pjesëmarrjes së strukturuar në demokracinë digjitale dhe qeverisjen e bazuar në të drejta.
Riformësimi i Pjesëmarrjes Rinore në Hapësirën Digjitale
Projekti EYDR u ndërtua mbi një realitet të qartë: të rinjtë janë përdoruesit më aktivë të teknologjisë, por rrallëherë ndikojnë në hartimin e politikave digjitale, qeverisjen e platformave, debatet mbi sigurinë kibernetike apo rregullimin e inteligjencës artificiale.
Në shumë vende të Ballkanit Perëndimor, përfshirë Shqipërinë, transformimi digjital ka avancuar më shpejt sesa mekanizmat demokratikë mbrojtës dhe format përfshirëse të pjesëmarrjes.
Për të adresuar këtë hendek, projekti kombinoi:
- kërkimin dhe analizën e bazuar në evidencë,
- ngritjen e kapaciteteve,
- shkëmbimin ndërkufitar,
- prodhimin e përmbajtjeve nga të rinjtë,
- dialogun e strukturuar me politikëbërësit.
Dy raporte kombëtare “Mapping” në Shqipëri dhe Mal të Zi ofruan një analizë të thelluar mbi mënyrën si të rinjtë marrin pjesë në demokracinë digjitale, barrierat sistemike që ekzistojnë dhe mundësitë e pashfrytëzuara në politika. Këto gjetje u reflektuan drejtpërdrejt në dizajnin e Programit Përshpejtues për Demokracinë Digjitale Rinore, si dhe në diskutimet me institucionet publike, shoqërinë civile dhe median.
Ngritja e Kapaciteteve që Përkthehet në Ndikim
Në qendër të projektit qëndroi Youth Digital Democracy Accelerator Programme, një program i strukturuar dhe i mentoruar që ndihmoi të rinjtë të kthejnë përvojën e tyre digjitale në pjesëmarrje demokratike dhe advokim të orientuar drejt politikave.
Programi forcoi tre dimensione kyçe:
- Kuptimin e të drejtave digjitale (privatësia, siguria, liria e shprehjes, llogaridhënia);
- Angazhimin kritik me pushtetin digjital (logjika e platformave, ekosistemet e informacionit, rreziqet dhe dëmet online);
- Komunikimin e orientuar drejt politikave (si të shndërrohet përvoja dhe evidenca në propozime konkrete për institucionet).
Si rezultat, të rinjtë realizuan fushata ndërgjegjësuese, podkaste, artikuj opinioni dhe dokumente politike mbi tema si:
- hapësirat e sigurta digjitale,
- pjesëmarrja online,
- inteligjenca artificiale,
- dhuna me bazë gjinore e lehtësuar nga teknologjia.
Dy mobilitete ndërkombëtare në Beograd dhe Oviedo forcuan dimensionin evropian të projektit, duke krijuar mundësi reflektimi krahasues mes vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe një shteti anëtar të BE-së.
Për vetë të rinjtë pjesëmarrës, ndikimi ishte konkret: rritje e njohurive, vetëbesimit dhe aftësisë për të kontribuar në diskutime politike.
Forcimi Institucional dhe Dialogu Politik
Përtej zhvillimit individual, projekti EYDR forcoi bashkëpunimin ndërmjet organizatave partnere në Shqipëri, Mal të Zi, Serbi dhe Spanjë, përmes mentorimit, metodologjive të përbashkëta dhe zbatimit të koordinuar.
Në Shqipëri, dialogu i strukturuar me institucione si:
- Agjencia Kombëtare e Rinisë,
- Autoriteti Kombëtar për Sigurinë Kibernetike,
kontribuoi në një diskutim më të informuar dhe më gjithëpërfshirës mbi të drejtat digjitale dhe pjesëmarrjen demokratike të të rinjve.
Projekti ndihmoi në lidhjen e përvojës rinore me evidencën kërkimore dhe dialogun politik, duke krijuar një bazë të qëndrueshme për vijimësi përtej ciklit të projektit.
Shqip 
English (UK)